
Khó khăn, thiếu thốn là vậy nhưng chị em
tôi luôn là tấm gương điển hình dẫn đầu trong lớp và trong trường về
thành tích học tập. Đó là nhờ công dạy bảo của cha, nhưng cũng là nhờ
các thầy, cô giáo luôn tận tâm chỉ bảo. Với tôi, suốt cuộc đời này, dẫu
có đi đâu về đâu, tôi cũng không bao giờ quên được cô Lịch – cô giáo chủ
nhiệm lớp 3 của tôi hồi ấy - người mẹ hiền thứ hai đã chắp cánh ước mơ
cho tôi ngay từ những ngày thơ ấu.
Từ quê nghèo chuyển lên thị trấn sinh
sống, lại mồ côi mẹ, tôi thuộc vào hàng học sinh nghèo nhất lớp. Trong
khi các bạn trong lớp quần nọ áo kia, cặp sách, giày dép đủ các loại đắt
tiền thì tôi quanh năm chỉ có mỗi bộ đồng phục quần xanh áo trắng và
thêm chiếc áo ấm đã cũ màu vào mùa đông. Nhưng bù lại, tôi là học sinh
dẫn đầu trong lớp về tất cả các môn học. Vốn dạn dĩ, tôi không tự kiêu
vì thành tích học tập của mình, nhưng luôn thấy mặc cảm và tự ti về hoàn
cảnh gia đình. Tôi không chơi thân với ai, chỉ sống khép mình ở cuối
góc lớp.
Cô là giáo viên chủ nhiệm mới của lớp
tôi, thay cho cô chủ nhiệm cũ vừa chuyển trường. Cô có gương mặt thật
hiền, dáng người thon thả và giọng nói miền Bắc dễ thương đến lạ.
- Chào các em, cô tên Lịch, là chủ nhiệm
mới của các em từ bây giờ. Cô sẽ rất vui nếu các em xem cô là bạn, chia
sẻ với cô mọi khó khăn trong học tập cũng như cuộc sống.
Rồi cô đi từng bàn, hỏi thăm từng học
sinh một. Tôi dõi mắt theo cô từ lúc cô mới bước vào lớp, bỗng thấy hồi
hộp khi cô bước lại gần và hỏi thăm về gia đình tôi. Tôi trả lời cô,
giọng lí nhí trong cổ họng với mặc cảm phận nghèo. Bỗng nhiên, cô xoa
đầu tôi, mỉm cười:
- Cô có xem qua học bạ của em. Em giỏi lắm, cố gắng phát huy nữa nhé. Có gì khó khăn cứ bảo với cô, đừng ngại. Cô nói và nhìn thẳng vào mắt tôi, mỉm cười. Nụ cười toát lên nét nhân hậu, thân thương và gần gũi. Ngay từ lúc đó, tôi thấy mình sẽ gắn bó với cô.

Từ lúc cô Lịch về chủ nhiệm, lớp tôi
“thay da đổi thịt” hẳn lên. Từ một lớp học lực chỉ đạt loại trung bình
khá lớp dần vươn lên đứng đầu trong bảng xếp loại của trường. Những giờ
học của cô khiến cả lớp cảm thấy rất hứng thú, chỉ mong thời gian trôi
chậm lại. Cô không dạy cứng nhắc theo giáo trình, không phụ thuộc vào
sách giáo khoa, vậy mà sự linh hoạt trong cách truyền đạt của cô khiến
cả lớp háo hức như nuốt lấy từng lời giảng. Cô biết tường tận hoàn cảnh
gia đình của từng đứa trong lớp. Đứa nào học kém, cô chủ động ghép nhóm
học kèm để các bạn học khá kèm cặp cho các bạn học yếu… Phong trào học
tập trong lớp sôi động hẳn lên. Ngay cả những học sinh cá biệt trong lớp
cũng trở nên yêu thích và chăm chỉ học tập. Chỉ cần một hôm vắng bóng
cô, chúng đã nhao nhao lên hỏi thăm, và thế nào cuối giờ học cũng dẫn
đầu các bạn trong lớp đến nhà thăm cô giáo ốm. Lớp tôi đã trở thành một
tập thể rất đoàn kết và cô Lịch chính là cô tiên làm nên điều kỳ diệu
đó.
Kỳ thi vở sạch chữ đẹp của huyện năm đó,
cô chọn tôi làm đại diện cho lớp và cũng là cho khối lớp 3 tham dự cuộc
thi. Vốn không có tiền mua những cuốn vở đẹp nhưng nhờ chữ đẹp và trình
bày sạch sẽ nên vở viết của tôi nhìn rất đẹp mắt. Chỉ có điều, tôi hơi
ái ngại vì giấy báo bọc vở thì đã cũ, nên nhìn bên ngoài những cuốn vở
có vẻ xấu xí. Cuối giờ học, cô gặp riêng tôi, nhỏ nhẹ bảo: “Chiều Hằng
mang vở đến nhà cô nhé. Hai cô trò mình sẽ cùng tu bổ lại nó một tý”.
Tới nhà cô, tôi vô cùng ngạc nhiên khi
thấy nhà cô ở cũng giản dị và chẳng lớn hơn nhà tôi là mấy. Chỉ khác
là…nhà cô rất neo người. Hoá ra, vợ chồng cô không có con. “Cô chú hiếm
muộn đường con cái nên quyết định sẽ ở vậy với nhau suốt đời”. Cô cười
buồn, nói như đọc được suy nghĩ của tôi.
Cô ân cần bọc lại sách vở, thay nhãn vở
mới cho tôi, chỉ cho tôi các trường hợp ra đề mà ban giám khảo có thể đề
cập tới. Cô khuyên tôi nên nỗ lực học tập để sau này thi vào đại học.
Cô bảo đó là con đường duy nhất sẽ giúp tôi thoát khỏi phận nghèo. Rồi
cô hỏi tôi về hoàn cảnh gia đình… Biết tôi mồ côi mẹ từ bé, cô ngồi lặng
đi một lúc, rồi…bất ngờ cô ôm tôi vào lòng “Hãy xem cô như người mẹ của
em, nếu em muốn”. Trong vòng tay của cô, tôi thấy mình trở nên bé bỏng;
cảm giác gần gũi, thân thiết như chính mẹ ruột của mình. Có cái gì đó
trỗi dậy trong lòng tôi…như tình mẫu tử thiêng liêng mà bấy lâu tôi
thiếu vắng…
Kỳ thi ấy, tôi không giành giải nhất.
Cầm bằng khen giải nhì trên tay, tự dưng tôi ứa nước mắt. Tôi đã không
làm tròn lời hứa với lòng mình, mang giải nhất về tặng cô… Suốt cả buổi
học, tôi cúi gằm mặt…không dám ngước lên nhìn cô. Bỗng giật mình khi một
bàn tay đặt nhẹ lên vai và giọng cô nhỏ nhẹ: “Thôi nào cô bé. Cô biết
em đã cố gắng hết sức rồi mà.”. Tôi ngẩng đầu nhìn cô, mắt nhoè lệ nhưng
chan chứa yêu thương…
Cô Lịch chủ nhiện lớp tôi cho tới lúc
bọn tôi thi hết cấp. Năm đó, lớp tôi là lớp duy nhất có học sinh thi
vượt cấp đạt 100%. Buổi liên hoa chia tay thấm đẫm nước mắt. Cô và trò
ôm nhau cùng khóc. Đứa nào cũng ước giá như thời gian dừng lại…lưu
luyến, bịn rịn không muốn rời xa.
Bây giờ, tôi đã lớn khôn, đã ra trường
và có công việc ổn định nơi thành phố. Mỗi năm về quê ăn tết, tôi lại
ghé vào thăm cô, mua tặng cô loài hoa hồng tiểu muội mà cô rất yêu
thích. Cô giờ đã có tuổi, mái tóc đã pha sương, trên mặt đã điểm một vài
nếp nhăn. Vợ chồng cô vẫn sồng giản dị trong ngôi nhà nhỏ xinh thuở
nào. Mười bốn năm đã trôi qua, vậy mà cô tôi vẫn giống như ngày xưa, dịu
dàng và nhân hậu với đôi mắt rạng ngời… Dẫu đi hết cuộc đời này, tôi
cũng không thể nào quên được đôi mắt ấy…
Thúy Hằng
Trong cách học, phải lấy tự học làm cốt