Bàn tay nặn bột: Để “bột” gột thành “hồ”
Cập nhật: 06/12/2017 - đọc: 62 lần
NDĐT - Được triển khai thí điểm từ năm học 2012 đến nay tại nhiều trường Trung học và Tiểu học trên địa bàn toàn tỉnh, phương pháp dạy học “Bàn tay nặn bột” - một phương pháp dạy học xuất phát từ Pháp, đã góp phần đáp ứng những yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện công tác giáo dục, đào tạo của tỉnh Bình Định. Với những hiệu quả ưu việt, phương pháp này đang được nhân rộng triển khai qua từng năm học.
Phương pháp dạy học Bàn tay nặn bột đòi hỏi giáo viên phải chuẩn bị bài giảng rất công phu.

"Bàn tay nặn bột" (BTNB) là mô hình giáo dục tương đối mới mẻ trên thế giới, có tên tiếng Anh là "Hands on", còn tiếng Pháp là "La main à la pâte", đều có nghĩa là "bắt tay vào hành động". Chương trình tập trung phát triển khả năng nhận thức của trẻ em một cách khoa học nhất, giúp các em tìm ra lời giải đáp cho những thắc mắc trẻ thơ bằng cách tự đặt mình vào tình huống thực tế, từ đó khám phá ra bản chất vấn đề.

Dạy học bằng phương pháp BTNB dựa trên cơ sở của sự tìm tòi - nghiên cứu, áp dụng cho việc dạy học các môn khoa học tự nhiên. Theo phương pháp BTNB, dưới sự giúp đỡ của giáo viên (GV), chính học sinh (HS) tìm ra câu trả lời cho các vấn đề đặt ra trong bài học thông qua tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên cứu tài liệu hay điều tra để từ đó hình thành kiến thức cho mình. Mục tiêu của phương pháp BTNB là tạo nên tính tò mò, ham muốn khám phá và say mê khoa học của HS. Ngoài việc chú trọng đến kiến thức khoa học, phương pháp BTNB còn chú ý nhiều đến việc phát triển kỹ năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói và viết cho HS.

Tại Bình Định, từ năm 2012, tất cả các trường Tiểu học trên toàn tỉnh đã bắt đầu tiếp cận với phương pháp BTNB. Năm học 2012-2013, khi Bộ có Đề án xây dựng triển khai phương pháp BTNB và chọn hai trường Tiểu học để thí điểm, Bình Định chọn một trường tại TP Quy Nhơn và một trường tại TT Diêu Trì, huyện Tuy Phước. Bên cạnh đó, những trường tiểu học khác cũng tích cực tiếp cận để tìm những gì tích cực nhất của phương pháp BTNB đưa vào các môn học Tự nhiên và xã hội. Từ đó nhân rộng dần, cho đến năm học 2017-2018, tất cả trường Tiểu học trên địa bàn tỉnh đã thực hiện phương pháp BTNB. Trung bình cứ một khối ít nhất vận dụng được ba đến bốn tiết đối với môn Tự nhiên xã hội và môn Văn học. Được sự quan tâm của tỉnh cũng như sự giúp đỡ của GS. Trần Thanh Vân – Chủ tịch Hội Gặp gỡ Việt Nam, hai phòng thực hành phương pháp BTNB đã được trang bị cho Trường Tiểu học Võ Văn Dũng (thực hiện ở môn Tự nhiên và xã hội với lớp 1,2,3; môn Khoa học ở lớp 4,5). Tại Quy Nhơn còn có sáu trường Tiểu học tham gia thực hành các Modum của các giáo sư người Pháp áp dụng phương pháp BTNB.

Học sinh Trường Tiểu học Võ Văn Dũng (TP Quy Nhơn) trong giờ học với phương pháp Bàn tay nặn bột.

Theo ông Lê Ngọc Vịnh, chuyên viên phòng Giáo dục Trung học – Sở GD&ĐT Bình Định (Chủ nhiệm đề tài “Nghiên cứu áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột trong dạy học Hóa học ở trường THCS tỉnh Bình Định” được Hội đồng nghiệm thu của tỉnh Bình Định xếp loại Xuất sắc), áp dụng phương pháp BTNB, con đường tìm ra kiến thức của học sinh gần giống như con đường tìm ra kiến thức của các nhà khoa học. Học tập theo phương pháp BTNB sẽ phát triển nhiều năng lực cho học sinh, trong đó có kỹ năng nghiên cứu khoa học cho học sinh.

Ở một khía cạnh khác, bà Lê Thị Điển, Phó giám đốc Sở GD&ĐT Bình Định cho rằng, khi áp dụng phương pháp này cũng gặp nhiều khó khăn về lớp học thì quá đông, cơ sở vật chất chưa đáp ứng đủ, giáo viên cũng hết sức bỡ ngỡ khi thay đổi phương pháp dạy học mới. Cũng theo bà Điển, về mặt chủ trương Tỉnh ủy và Sở Khoa học công nghệ đang phối hợp với Sở GD&ĐT xây dựng đề án để phát triển trung tâm BTNB từ năm 2017 đến năm 2020, đề án này nhận được sự ủng hộ từ các Phòng giáo dục cũng như với giáo viên.

Qua triển khai phương pháp BTNB, một số nội dung dạy học trong chương trình giáo dục phổ thông đã được sắp xếp lại một cách hợp lý hơn, khắc phục được một số chồng chéo về nội dung giữa các môn, góp phần giảm tải chương trình; có nhiều nội dung đổi mới đã được cập nhật, bổ sung vào chương trình dạy học thông qua yêu cầu thiết kế các hoạt động học tích cực của HS và các sản phẩm học tập do HS thực hiện trong các chủ đề, bài học. Việc tổ chức các hoạt động theo tiến trình sư phạm của phương pháp BTNB đã được thực hiện ở nhiều bài học theo mô hình trường học mới cấp THCS, nhất là đối với môn Tự nhiên xã hội và môn Khoa học.

So với các phương pháp dạy học khác, BTNB không cho phép giáo viên chỉ ngay những sai sót của học sinh khi các em đang phát biểu. Thế nên, khi giáo viên chốt lại kiến thức chuẩn, nếu không tập trung nghe, học sinh sẽ không phát hiện những điểm sai của mình để điều chỉnh.

Là một trong những trường tiểu học trên địa bàn thành phố triển khai thí điểm phương pháp “Bàn tay nặn bột”, Trường Tiểu học Võ Văn Dũng (TP Quy Nhơn) đã triển khai kế hoạch giảng dạy đến giáo viên các khối lớp. Giáo viên trong trường đều có chung nhận định đây là một phương pháp dạy học hay, kích thích sự sáng tạo của học sinh, giúp học sinh phát triển tư duy khoa học.

Cô giáo Cao Hoàng Diệp, Trường Tiểu học Võ Văn Dũng cho biết, phương pháp “Bàn tay nặn bột” là phương pháp dạy hình thành kiến thức cho học sinh bằng các thí nghiệm, thông qua cách học sinh chia nhóm để tự làm, tự trao đổi, nghiên cứu, quan sát để tìm ra câu trả lời cho các vấn đề trong cuộc sống. Dạy học theo phương pháp này đòi hỏi giáo viên phải có tầm hiểu biết rộng, có sự chuẩn bị công phu cho mỗi giờ học từ dụng cụ thí nghiệm, trang thiết bị học tập đến các tình huống có thể xảy ra trong quá trình học sinh làm thí nghiệm. Bởi khi bắt tay vào làm thí nghiệm, khi thấy có bất cứ hiện tượng gì xảy ra, các em đều đặt ngay câu hỏi cho giáo viên. Điều này đòi hỏi giáo viên phải vững kiến thức để cùng các em giải đáp các thắc mắc, lý giải các hiện tượng một cách khoa học.

Để triển khai, thực hiện tốt phương pháp “Bàn tay nặn bột”, đòi hỏi các trường học cần có đầy đủ cơ sở vật chất và các thiết bị dạy học trực quan theo các bài có thể thực hiện được phương pháp này, các thí nghiệm, các tiến trình của phương pháp một cách cụ thể; Tài liệu bồi dưỡng phải được biên soạn phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông ở Việt Nam. Bình Định đã và đang nỗ lực phát huy những thành tích đạt được trong việc áp dụng phương pháp dạy học BTNB trong những năm qua. Chắc chắn rằng với sự nhiệt tình, niềm say mê với nghề của các giáo viên trong toàn tỉnh sẽ đưa phương pháp dạy học này vào trong bài giảng một cách tích cực và hiệu quả nhất.

                                                                                                      Bài, ảnh: CÁT HÙNG – NGUYỄN HẢO
Mỗi ngày một cuốn sách
Bài Thơ Viết Dở (Tuyển tập thơ cựu chiến binh trung đoàn 271 anh hùng)
Danh ngôn

Hãy luôn khát khao, hãy luôn khờ dại

Steve Jobs
Liên kết - Thống kê
Số máy truy cập: 
Số người trực tuyến: