Đề tài: Vận dụng thí nghiệm ảo để tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh trong dạy học Hóa học
Cập nhật: 18/05/2015 - đọc: 3520 lần
Tác giả: Thiệu Thị Tường Vi, giáo viên trường THPT số 3 An Nhơn
I. Đặt vấn đề:

Trong bài giảng Hóa học, việc sử dụng các thí nghiệm một cách hợp lí, có phương pháp là rất cần thiết, nhằm hoạt động hóa nhận thức của học sinh, giúp học sinh lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kỹ năng một cách hiệu quả, tạo hứng thú hơn trong việc học tập môn Hóa học. Hơn nữa, để đáp ứng yêu cầu quốc tế về kỹ năng thực hành thí nghiệm trong các bài học, bài thi của bộ môn Hóa Học, việc rèn luyện các kỹ năng này là vô cùng cần thiết trong nhà trường phổ thông. Các kỹ năng và kiến thức thực hành, thí nghiệm là nền tảng cơ bản giúp học sinh hội nhập với thế giới tốt hơn trên lĩnh vực chuyên môn cũng như trong cuộc sống sau này.

Có nhiều hình thức sử dụng thí nghiệm trong bài giảng như: trình chiếu video thí nghiệm, tiến hành thí nghiệm trực tiếp....Mỗi hình thức thí nghiệm trên có những ưu và nhược điểm khác nhau, cụ thể như sau:


Theo tôi, việc sử dụng thí nghiệm trực tiếp trên thực tế vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Với điều kiện thực tế của Trường THPT Số 3 An Nhơn, mỗi phòng học đều có hệ thống tivi, sử dụng để giảng dạy, các Trường THPT khác, hệ thống trình chiếu phục vụ cho việc giảng dạy đã được trang bị đầy đủ, việc trình chiếu các video thí nghiệm là dễ dàng thực hiện. Bên cạnh đó, hiện trạng của hầu hết các Trường THPT là hệ thống phòng bộ môn chưa đảm bảo, chưa đầy đủ.

Đồng thời, ngày 17/01/2014, Sở GD và ĐT Bình Định đã tổ chức tập huấn việc sử dụng thí nghiệm ảo trong dạy học bộ môn Hóa học và Vật lý ở Trường THPT cho toàn bộ giáo viên trong toàn Tỉnh. Đây là một nguồn tư liệu có cơ sở khoa học giúp giáo viên THPT vận dụng có hiệu quả các thí nghiệm ảo trong bài giảng Hóa học, cũng như bài học Vật lý.

Kết hợp những điều kiện thuận lợi và khó khăn của thực tế, tôi đã sử dụng các video thí nghiệm vào bài giảng Hóa Học tại lớp để tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh và hướng dẫn học sinh rèn luyện kỹ năng, thao tác trước khi tiến hành thí nghiệm trong các bài thực hành tại phòng thí nghiệm.

II. Mô tả giải pháp cũ

Trên thực tế, giáo viên chưa hoặc đã sử dụng thí nghiệm vào bài giảng để hình thành kiến thức cho học sinh nhưng chưa có tính hệ thống và chưa phổ biến. việc sử dụng thí nghiệm ảo chưa hệ thống, đúng phương pháp, dẫn đến việc khai thác các kiến thức chưa được sâu sắc, logic, linh hoạt và tổng hợp, tốn nhiều thời gian vô ích, điều đó làm cho hiệu quả của việc sử dụng thí nghiệm chưa cao. Kỹ năng thực hành thí nghiệm của học sinh phổ thông trung học vẫn còn rất kém.

III. Mô tả giải pháp sáng kiến

1/ Nội dung của giải pháp:

Tôi xin đề xuất các phương pháp sử dụng thí nghiệm vào các bài giảng để đạt hiệu quả cao hơn trong việc dạy và học môn Hóa học:

- Các phương pháp sử dụng thí nghiệm ảo vào bài giảng

+ Phương pháp nghiên cứu

+ Thí nghiệm đối chứng, kiểm chứng, củng cố và hình thành kiến thức mới

+ Sử dụng thí nghiệm nêu vấn đề


- Cách sử dụng video vào bài thực hành

Chọn lọc hệ thống video thí nghiệm môn Hoá học có kèm theo những hình ảnh minh họa thực tế, rõ ràng, sinh động (chương kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ và nhôm- Hóa học 12 – Ban cơ bản), áp dụng các phương pháp sử dụng thí nghiệm trong bài giảng để hình thành tính chất của kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ, nhôm và một số hợp chất của nhôm và bài thực hành 30 – Hóa học 12 - Ban cơ bản, nhằm minh họa cho cách sử dụng video thí nghiệm vào bài giảng cụ thể.

2/ Tính mới

Theo tôi, việc sử dụng thí nghiệm ảo là cách khắc phục được các khó khăn của việc sử dụng thí nghiệm trong giảng dạy môn Hóa Học ở nhà trường phổ thông.
Phương pháp sử dụng thí nghiệm ảo vào bài giảng là điểm mới của giải pháp.

Cách lựa chọn hệ thống video thí nghiệm kết hợp với thí nghiệm trực tiếp là cần thiết, để hình thành kiến thức và rèn luyện kỹ năng thực hành cho học sinh một cách tích cực, nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Hoá học.

3 /Giới hạn áp dụng

Đề tài sẽ được áp dụng trong toàn bộ chương trình hóa THPT, có tác dụng làm phong phú thêm kiến thức Hóa học, rèn luyện được nhiều kỹ năng quan trọng cho học sinh và cũng từ đó có thể vận dụng để giải thích linh hoạt các hiện tượng thường gặp trong cuộc sống hằng ngày, tạo sự hứng thú và sự tin tưởng của học sinh vào bộ môn Hóa học ở Trường phổ thông.

4/ Hiệu quả của giải pháp

+ Với phương pháp sử dụng thí nghiệm trong bài giảng, việc truyền thụ kiến thức của giáo viên cũng như lĩnh hội kiến thức của học sinh được thực hiện trôi chảy, đầy đủ, đảm bảo, sâu sắc, linh hoạt, không áp đặt, có cơ sở khoa học, tăng thêm sự hứng thú cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Hóa Học.

+ Với cách xây dựng và sử dụng hệ thống thí nghiệm trong bài giảng đa số học sinh hoạt động tích cực hơn trong việc tìm hiểu bài mới, nhớ được bài và nắm vững hơn kiến thức. Học sinh học tập được các thao tác thí nghiệm, bước đầu hình thành được các kỹ năng thực hành, thí nghiệm, làm cơ sở cho việc tiến hành các thí nghiệm trong các bài thực hành tại phòng thí nghiệm, tránh được các sai sót, nhầm lẫn dẫn đến thiệt hại kinh tế, môi trường .....Đáp ứng khuynh hướng đổi mới của ngành giáo dục, đem lại hiệu quả kinh tế trong tương lai.

+ Sử dụng thí nghiệm ảo trong dạy học tức đã và đang khai thác triệt để các nguồn thông tin, các phần mềm thí nghiệm, các phương tiện, thiết bị dạy học....., góp phần tiết kiệm các khoản kinh phí đầu tư của xã hội đối với ngành giáo dục.


Xem chi tiết đề tài
Các tin khác của Sáng kiến kinh nghiệm :
Mỗi ngày một cuốn sách
Hàn gắn và tha thứ
Danh ngôn

Sáng tạo những sản phẩm mới mà chỉ tập trung vào những nhóm người thật khó. Nhiều khi, người ta không biết mình thực sự muốn điều gì cho đến khi bạn đưa nó cho họ xem

Steve Jobs
Liên kết - Thống kê
Số máy truy cập: 
Số người trực tuyến: