Giải pháp nâng cao hiệu quả bồi dưỡng học sinh giỏi môn lịch sử
Cập nhật: 13/05/2013 - đọc: 5796 lần
Tác giả: Huỳnh Tấn Châu - Đơn vị: Trường THPT Lý Tự Trọng

TÓM TẮT NỘI DUNG GIẢI PHÁP LAO ĐỘNG SÁNG TẠO

Đề tài: Giải pháp nâng cao hiệu quả bồi dưỡng học sinh giỏi môn lịch sử

Tác giả: Huỳnh Tấn Châu - Đơn vị: Trường THPT Lý Tự Trọng
    
I. Mục đích đề tài

     - Đưa ra một số kinh nghiệm, bí quyết bồi dưỡng ôn luyện học sinh giỏi môn lịch sử ở trường THPT đạt hiệu quả.

      - Giúp cho giáo viên dạy lịch sử làm tài liệu dạy bồi dưỡng học sinh giỏi các cấp và dạy luyện thi đại học.

     - Giúp cho học sinh yêu thích bộ môn biết cách học tập, nghiên cứu trao dồi kiến thức lịch sử để tham gia các kỳ thi đạt kết quả cao.

II. Bản chất của giải pháp

1. Thực trạng

     - Do quan niệm sai lệch về vị trí, chức năng của môn lịch sử trong đời sống xã hội. Đa số học sinh và phụ huynh có thái độ xem thường bộ môn lịch sử, coi đó là môn học phụ không cần đầu tư học tập.

     - Khối lượng kiến thức môn lịch sử ở nhiều bài còn dàn trải khá nặng, thời lượng dành cho bộ môn lịch sử quá ít nên giáo viên chủ yếu tập trung khai thác kiến thức để đuổi kịp chương trình, không gợi được hứng thú học tập cho học sinh, khó phát hiện và lựa chọn được đối tượng học sinh có năng khiếu lịch sử để bồi dưỡng. Nên giáo viên không có hứng thú để đầu tư bồi dưỡng học sinh giỏi.

2. Tính mới của giải pháp

     - Quy trình chọn lựa thành lập đội tuyển học sinh giỏi, cách hướng dẫn học sinh học tập, luyện tập để nắm vững một cách có hệ thống kiến thức lịch sử, cách rèn luyện kĩ năng làm bài lịch sử cho học sinh tham gia kì thi học sinh giỏi các cấp đạt hiệu quả.

    - Học sinh hứng thú học môn lịch sử khi giáo viên có sự đầu tư vào bài giảng và biết phát huy tính tích cực của học sinh.

III. Nội dung của giải pháp

1. Giải pháp

    1.1. Chọn học sinh giỏi

    1.2. Xây dựng chương trình, nội dung giảng dạy

    1.3. Tiến trình bồi dưỡng:  Cung cấp kiến thức, rèn luyện các kỹ năng, chấm và sửa bài, tìm hiểu tài liệu, kỹ năng phân tích đề, kỹ năng làm bài.

    Ví dụ1: Rèn kỹ năng tìm hiểu tài liệu: Giáo viên hướng dẫn học sinh nắm được mục đích – yêu cầu, những sự kiện quan trọng và trọng tâm kiến thức của từng bài học lịch sử từ lớp 10 đến lớp 12. Trên cơ sở đó các em về nhà tìm hiểu kỹ sách giáo khoa và trả lời những câu hỏi trong SGK yêu cầu. Với cách làm trên khi ôn luyện cho học sinh giáo viên chỉ tập trung phân tích chuyên sâu những nội dung lịch sử.

    Để tìm hiểu tài liệu đạt hiệu quả học sinh cần phải:

     -  Nắm chắc tên đề bài, tên tiểu mục để tránh lạc đề khi làm bài.

     Vậy trước khi học tiểu mục nào, HS chuyển tiểu mục ấy thành câu hỏi. Ví dụ như “Ba tổ chức Đảng cộng sản nối tiếp nhau ra đời năm 1929”. Tự đặt ra câu hỏi như: “Ba tổ chức cộng sản ấy tên là gì? Tại sao ra đời? Bao giờ? Ở đâu? Có ý nghĩa gì?” Như vậy kích thích hứng thú học tập, hiểu sâu, nhớ lâu. Tạo sự chủ động trong học tập cho HS.

     - Nắm dàn ý của cả bài hoặc của từng phần. Trước khi học cả bài hay từng phần nên nắm chắc cái dàn ý của nó. Dàn ý thường theo giai đoạn hoặc theo sự kiện, bao gồm: nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa. Nắm được dàn ý giúp HS nhớ có hệ thống và nhớ lâu, dễ trả lời những câu hỏi tổng hợp.

     - Nắm những sự kiện quan trọng trong từng mục, bài, chương. Vì lịch sử bao giờ cũng gắn liền sự kiện – địa danh – nhân vật lịch sử. Nên HS tìm hiểu tài liệu phải biết chọn lựa sự kiện – địa danh – nhân vật lịch sử để ghi nhớ. Nên tìm các mối quan hệ giữa các sự kiện thì dễ nhớ và nhớ lâu.

     - Nắm thuật ngữ: Cần phải nhớ đúng những thuật ngữ lịch sử, không được nhầm lẫn giữa một số thuật ngữ “đấu tranh”, “chiến đấu”, “khởi nghĩa”,…vì mỗi chữ có một nghĩa khác nhau.

    Ví dụ 2: Bài 15:  Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ năm 1925 đến năm 1930 (Lịch sử 12 – Nâng cao) – Mục I

     - Giáo viên hướng dẫn HS về nhà nghiên cứu SGK và tài liệu có liên quan để hiểu được: Sự ra đời và hoạt động của ba tổ chức cách mạng: Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên, Tân Việt cách mạng đảng, Việt Nam Quốc dân đảng và khởi nghĩa Yên Bái.

     - Đến buổi ôn tập giáo viên kiểm tra học sinh trình bày những nội dung kiến thức đã giao tự chuẩn bị ở nhà, học sinh trong nhóm góp ý, bổ sung, giáo viên chốt kiến thức HS cần đạt. Tiếp theo giáo viên ra bài tập nâng cao, quy định thời gian cho cả nhóm thảo luận như:

     Bài tập 1: Lập bảng thống kê 3 tổ chức cách mạng Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên, Tân Việt cách mạng đảng, Việt Nam Quốc dân đảng theo yêu cầu sau: Thời gian hoạt động, lãnh đạo, mục tiêu, lực lượng, xu hướng phát triển và rút ra nhận xét về 3 tổ chức cách mạng trên.

    Bài tập 2: Vì sao các phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản ở Việt Nam trong những năm đầu thế kỉ XX đều bị thất bại nhanh chóng? Ý nghĩa lịch sử của các phong trào đó?

     Bài tập nâng cao: Giáo viên hệ thống cung cấp cho HS bài tập theo từng mục, đến bài, đến chương.

     Bằng việc hướng dẫn HS tìm hiểu tài liệu, SGK như trên, HS nắm vững kiến thức lịch sử có hệ thống, nên tránh được việc học sinh học tủ và ứng phó được với các dạng câu hỏi, bài tập của các kì thi.

    2. Khả năng áp dụng

    - Giúp cho những học sinh yêu thích và có năng khiếu lịch sử, học sinh thi Đại học khối C tự nghiên cứu học tập đạt hiệu quả.

    - Đề tài có thể áp dụng lâu dài và rộng rãi cho giáo viên dạy luyện thi đại học và bồi dưỡng học sinh giỏi bộ Lịch sử ở các trường THPT.

    3. Hiệu quả

      - Đề tài thực hiện không tốn kém về mặt kinh tế mà còn thực hiện tốt cho quá trình dạy bồi dưỡng đội tuyển HSG cho các trường THPT. Đề tài cung cấp cho giáo viên có tâm huyết với bộ môn lịch sử hướng đi và cách thức thực hiện việc bồi dưỡng học sinh giỏi đạt hiệu quả.

     - Học sinh hứng thú học tập môn lịch sử, học sinh có năng khiếu đăng ký vào đội tuyển học sinh giỏi môn lịch sử của trường ngày càng nhiều.

     - Kết quả học sinh giỏi môn lịch sử của trường THPT Lý Tự Trọng đạt được liên tục trong 9 năm qua (21 giải cấp tỉnh, 4 giải cấp quốc gia).


Xem chi tiết toàn văn SKKN

(có 2 phản hồi)
Lương Thủy
SKKN thật giá trị. Cảm ơn anh Châu.
nguyễn thị thu liên
xin cảm ơn thầy Tấn về chuyên đề rất bổ ích này. Nếu có thể, thầy cho tôi xin địa chỉ mail để tôi liên lạc với thầy.
Các tin khác của Sáng kiến kinh nghiệm :
Mỗi ngày một cuốn sách
Mắt sáng, lòng trong, bút sắc
Danh ngôn

Hỏi một câu chỉ dốt chốc lát. Nhưng không hỏi sẽ dốt nát cả đời

Ngạn ngữ phương Tây
Liên kết - Thống kê
Số máy truy cập: 
Số người trực tuyến: