Cải tiến và Sáng tạo đồ dùng dạy học môn Vật Lý THCS
Cập nhật: 09/05/2013 - đọc: 23312 lần
Tác giả: Lê Hữu Thạnh, GV trường THCS Đào Duy Từ, Hoài Nhơn.


TÓM TẮT NỘI DUNG GIẢI PHÁP LAO ĐỘNG SÁNG TẠO

Tên đề tài: Cải tiến và sáng tạo đồ dùng dạy học môn Vật lý THCS

Tác giả: Lê Hữu Thạnh, GV trường THCS Đào Duy Từ, Hoài Nhơn.

I . Mục đích của đề tài

Thực tế một số đồ dùng dạy học môn Vật lý THCS hiện có nhiều nhược điểm. Vì vậy khi tiến hành thí nghiệm thiếu chuẩn xác, kết quả sai lệch so với lý thuyết, ảnh hưởng đến chất lượng giờ dạy của giáo viên. Để khắc phục hạn chế trên tôi đã tiến hành cải tiến và sáng tạo đồ dùng dạy học với mục đích khắc phục những nhược điểm, nâng cao hiệu quả đồ dùng cho sử dụng giảng dạy.

II. Bản chất của giải pháp

1.Thực trạng của vấn đề đòi hỏi có giải pháp mới để giải quyết

Một số đồ dùng hiện có ảnh hưởng đến chất lượng giờ dạy của giáo viên như chuông điện hay máy phát điện một chiều, xoay chiều, các dụng cụ này hạn chế là tiếp xúc động lấy điện bằng lá đồng, búa gõ bằng lá đồng rất mảnh. Do không có độ đàn hồi nên khi trục chuyển động tiếp xúc thì nó bị bật ra, vận hành tiếp điện thường không tiếp xúc tốt, hoặc khi học sinh sơ ý chạm vào thì bị méo, bị biến dạng và sai lệch ngay. Giá đỡ quang học kồng kềnh, khi thí nghiệm quá nhiều thao tác lắp ráp, tốn nhiều thời gian HS khó làm và khó điều chỉnh....

2. Tính mới của giải pháp:

- Cải tiến đồ dùng thí nghiệm hiện có nhưng không làm thay đổi nhiều hình dạng, hiệu quả sử dụng tốt hơn.

- Làm mới một số đồ dùng cho thí nghiệm mà hiện nay chưa có trên thị trường hay trong bộ đồ dùng của Bộ GD- ĐT phát hành.

III. Nội dung giải pháp

1. Giải pháp

a.Cải tiến đồ dùng dạy hiện có mà hiệu quả chưa cao: Máy phát điện xoay chiều (một chiều); Chuông điện; Giá quang học dạy nhiều bài đo tiêu cự của thấu kính hội tụ hay phân kì. Quan sát đường truyền của ánh sáng qua thấu kính......

Ví dụ:

- Cải tiến giá đỡ quang học: Những nhược điểm của giá đỡ quang học hiện tại (Vật lý 9)

+ Thực hiện nhiều thao tác lắp ráp để gắn kết nhiều chi tiết thành bộ thí nghiệm.

+ Số lượng bu lông gắn các hộp và đèn chiếu sáng quá nhiều, do đó tốn khá nhiều thời gian.

+ Quá trình cố định và điều chỉnh chùm tia sáng tới song song đồng trục với trục chính của thấu kính, hay đưa khói nhan vào hộp từ đáy rất khó khăn.

+ Sự di chuyển đều từng (mm) về hai phía của thấu kính, nên khó khăn giữ đồng trục và song song ( màn; khe và thấu kính). Kết quả độ chính xác không cao nên đa số là kết quả từ các nhóm học sinh có kết quả không chính xác và sai lệch nhiều.

- Giá đỡ quang học cải tiến: Có nhiều ưu điểm so với giá quang học thực tế khi dạy bài

+ Thực hiện thao tác lắp ráp đơn giản (đặt thấu kính và đậy nắp hộp ). Tiết kiệm thời gian.

+ Quá trình cố định và điều chỉnh đồng trục của chùm tia sáng tới từ đèn đến trùng với trục chính của thấu kính rất chính xác và dễ dàng.

+ Quá trình tạo khói nhan vào trong hộp thuận tiện ( nhan được đưa vào từ 2 lỗ nhỏ bên hông )



b.Sáng tạo đồ dùng day học: Giá đỡ thí nghiệm đa năng và đồ dùng dạy học tự làm trên hành trên giá đỡ sáng tạo này cho nhiều bài dạy trong chương trình Vật lý THCS.

Ví dụ : TN nghiên cứu” Đặc điểm ảnh của vật tạo bởi gương phẳng - Định luật truyền thẳng của ánh sáng” (Vật lý 7)

+ Học sinh đo được độ cao của ảnh và độ cao của vật, xác định được khoảng cách từ ảnh và vật đến gương phẳng, đường nối ảnh và vật vuông góc mặt gương phẳng

+ Sau khi điều chỉnh nhìn thấy ngọn đèn sáng thì tiếp theo học sinh dùng một thanh kim loại đâm theo 3 lỗ đến ngọn đèn. Dựa vào thanh này mà kết luận đường truyền thẳng của ánh sáng.

+ Ở góc độ thích hợp giáo viên có thể tiến hành TN chứng minh cả lớp quan sát được.



2. Khả năng áp dụng.

- Mọi HS đều tham gia thí nghiệm, thu thập thông tin, quan sát được (lắp ráp đơn giản, dễ dàng quan sát, thời gian lắp đặt ngắn đảm bảo thời gian hoàn thành thí nghiệm phù hợp theo dự kiến của GV.)

- Bộ đồ dùng này dễ làm và dễ sử dụng nên mọi giáo viên đều có thể làm được và tiến hành giảng dạy có hiệu quả (hiện tượng đúng khoa học, hiện tượng rõ ràng, kết quả chính xác cao...)

- Một số thí nghiệm có thể thu nhỏ để sản xuất số nhiều đáp ứng việc học theo nhóm và giảng dạy theo nhóm của giáo viên.

3. Hiệu quả:

So với bộ đồ dùng hiện có thì đồ dùng cải tiến và sáng tạo này rẽ tiền hơn( giả đỡ quang học cải tiến), chủ yếu là tận dụng những đồ dùng thanh lý, những thiết bị thực tế rẽ tiền như gỗ, mêca, phích cắm, lỗ cắm, đui đèn,.....thứ vật liệu dễ làm và có nhiều trong thị trường. Giảm chi phí những đồ dùng đắt tiền mà hiệu quả sử dụng thấp. Nhưng về khoa học bộ môn thì độ chính xác cao hơn; hiện tượng quan sát rõ ràng hơn; độ bền cơ học cao.

Thí nghiệm dễ làm, dễ lắp đặt, dễ thu dọn, dễ di chuyển khi chuyển lớp hoặc dạy tiết tiếp theo mà không bị sai lệch hoặc hư hỏng. Hoặc làm nhiều lần nhưng kết quả thí nghiệm vẫn còn độ chính xác cao.

Đảm bảo thời gian và hiệu quả tiết dạy tốt hơn.


Xem chi tiết toàn văn SKKN
Các tin khác của Sáng kiến kinh nghiệm :
Mỗi ngày một cuốn sách
Dã tràng xe cát
Danh ngôn

Nếu bạn muốn phát triển, hãy tìm kiếm một cơ hội thật tốt. Nếu bạn muốn có một công ty lớn, bạn hãy nghĩ đến những vấn đề mà bạn phải đối mặt trước khi nghĩ đến thành công.

Jack Ma
Liên kết - Thống kê
Số máy truy cập: 
Số người trực tuyến: