Công đoàn Giáo dục Bình Định
In bài này
Hệ thống câu hỏi rèn luyện kĩ năng đọc-hiểu tác phẩm tự sự cho học sinh lớp chuyên Ngữ văn
Tóm tắt nội dung giải pháp lao động sáng tạo năm 2010.

I- Mục đích đề tài: rèn luyện kĩ năng đọc-hiểu tác phẩm tự sự cho học sinh lớp chuyên Ngữ văn

II- Bản chất của giải pháp

1- Thực trạng:

  1.1 - Câu hỏi hướng dẫn học bài trong sách giáo khoa được biên soạncho học sinh đại trà, chưa có câu hỏi dành cho học sinh các lớp chuyên

           1.2- Câu hỏi ở một số tác phẩm chưa hướng dẫn học sinh bóc tách từng lớp nội dung để đi đến chủ đề, tư tưởng. Nghĩa là chưa đi từ dễ đến khó, vì vậy học sinh gặp không ít khó khăn trong việc tiếp nhận, đánh giá tác phẩm.

           1.3- Đối chiếu với những nguyên tắc xây dựng hệ thống câu hỏi như tính khoa học và hệ thống; tính sáng tạo; tính sư phạm; tính nghệ thuật và tiêu chí cơ bản nhất để xây dựng hệ thống câu hỏi là phải hướng vào những giá trị nội dung và nghệ thuật độc đáo thể hiện được những đặc trưng cơ bản của tác phẩm văn học thì hệ thống câu hỏi ở một số tác phẩm trong sách giáo khoa mới chỉ đáp ứng phần nào yêu cầu.

2- Tính mới của giải pháp

           2.1- Dựa vào thi pháp thể loại để xây dựng hệ thống câu hỏi, giúp học sinh các lớp chuyên Ngữ văn không chỉ đọc - hiểu những tác phẩm được học chính thức trong sách giáo khoa mà cả những tác phẩm đọc thêm, những tác phẩm ngoài sách giáo khoa, chẳng hạn những tác phẩm minh hoạ cho một thời kì văn học .

          2-.2- Rèn kĩ năng đọc-hiểu tác phẩm theo thi pháp thể loại

III- Nội dung của giải pháp

1- Giải pháp: Biên soạn hệ thống câu hỏi cho bài học trên cơ sở hệ thống câu hỏi của sách giáo khoa

          1.1- Nguyên tắc biên soạn câu hỏi

          1.1.1- Bảo đảm lôgíc của hoạt động tiếp nhận và cấu trúc nghệ thuật đặc thù của tác phẩm

1.1.2- Bảo đảm quan điểm toàn diện trong việc tiếp cận, phân tích tác phẩm.

1.1.3- Hướng vào thi pháp thể loại, thi pháp cấu trúc tác phẩm, thi pháp tác giả

1.2- Ví dụ minh họa

HAI ĐỨA TRẺ (THẠCH LAM)

Câu hỏi 1- Tóm tắt cốt truyện Hai đứa trẻ và nêu nhận xét của anh/ chị .

Câu hỏi 2- Truyện Hai đứa trẻ có thể chia làm mấy đoạn? Nêu nội dung của mỗi đoạn?

Câu hỏi 3- Hãy phân tích bức tranh đời sống phố huyện? ( Gợi ý: Bức tranh đời sống phố huyện được miêu tả trong thời gian nào?Từđiểm nhìn của ai? Có đặc điểm gì nổi bật?).

Câu hỏi 4- Phân tích diễn biến tâm trạng của hai đứa trẻ lúc chiều xuống, đêm về.

Câu hỏi 5- Phân tích diễn biến tâm trạng đợi tàu của hai đứa trẻ. Qua tâm trạng đợi tàu của hai đứa trẻ, Thạch Lam muốn nói điều gì với người đọc ?

Câu hỏi 6- Qua truyện ngắn Hai đứa trẻ, Thạch Lam muốn phát biểu tư tưởng gì?

Câu hỏi 7- Lời văn Thạch Lam trong truyện Hai đứa trẻ có đặc điểm gì nổi bật?. Hãy chọn và phân tích một số trường hợp tiêu biểu trong cách dùng từ, đặt câu, cách tạo âm điệu của tác giả để làm rõ các đặc điểm đó.

Câu hỏi 8- Qua truyện Hai đứa trẻ, anh/chị hãy nêu một vài nhận xét khái quát về đặc điểm nổi bật của truyện ngắn Thạch Lam ( liên hệ với một vài truyện ngắn của các nhà văn cùng thời để làm rõ nhận xét của mình?)

2- Khả năng áp dụng

2.1- Dùng cho học sinh các lớp chuyên Ngữ văn, bồi dưỡng học sinh giỏi.

2.2- Dùng cho học sinh đại trà chuẩn bị bài ở nhà, tránh được tình trạng học sinh chép sách tham khảo.

3- Hiệu quả

         3.1- Học sinh có thể tự đọc tác phẩm, nắm được nội dung và những đặc sắc về nghệ thuật

         3.2- Kết quả giảng dạy lớp chuyên Ngữ văn niên khoá 2006-2009

Năm học

Lớp

Giải Olimpíc

Giải Tỉnh

Giải QG

Điểm thi TN

Điểm thi ĐH

2006-2007

10

02(B)





2007-2008

11

02(V),01(B)

10

01( Ba)



2008-2009

12


8

02(Ba),01(KK)

8,01

7,15


Đỗ Em Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn


Xem chi tiết đề tài:Hệ thống câu hỏi rèn luyện kĩ năng đọc-hiểu tác phẩm tự sự cho học sinh lớp chuyên Ngữ văn